1 października 2026 (czwartek)
11:15-11:45
OTWARCIE KONGRESU (SALA PLENARNA)
11:45-13:00
(SALA PLENARNA)
PANEL
TEMAT „Lokalna współpraca jako wybór strategiczny”
W czasach niepewności to właśnie jakość relacji i zdolność do współdziałania coraz częściej decydują o sile lokalnych wspólnot. Sesja otwierająca Kongres poświęcona będzie temu, jak zmienia się współpraca między samorządem, organizacjami społecznymi i mieszkańcami oraz jakie znaczenie mają dziś kapitał obywatelski, lokalne przywództwo i inicjatywy oddolne. To rozmowa o tym, dlaczego współpraca przestaje być dodatkiem do polityk publicznych, a staje się wyborem strategicznym.
13:00–13:15
PRZERWA KAWOWA
ŚCIEŻKA 1 — Razem w kryzysie
ŚCIEŻKA 2 — Żywa demokracja
ŚCIEŻKA 3 — Silne organizacje,
silne partnerstwo
ŚCIEŻKA 4 — Usługi blisko ludzi
13:15-14:30
sesje równoległe
(SALA PLENARNA)
Temat: 1.1
Samorząd i organizacje wobec kryzysu – jak działa partnerstwo, gdy stawką jest bezpieczeństwo?
Lokalna odporność na kryzysy (wojenne, klimatyczne czy hybrydowe ) zależy nie tylko od procedur, ale przede wszystkim od jakości współpracy między samorządem a organizacjami społecznymi. Podczas panelu przyjrzymy się doświadczeniom polskich i ukraińskich samorządów oraz zastanowimy się, jakie rozwiązania organizacyjne i prawne warto wypracować, zanim nadejdzie kryzys. Porozmawiamy o roli organizacji społecznych jako pełnoprawnych partnerów systemu reagowania oraz o tym, co decyduje o skuteczności współpracy w sytuacjach zagrożenia.
(SALA NR 2)
Temat 2.1
Wspólnota bez widowni. Media, organizacje i narzędzia wpływu dla tych, którzy nie chcą tylko patrzeć.
Sesja otwiera ścieżkę od pytania o lokalną sprawczość. Co sprawia, że mieszkańcy przestają być publicznością lokalnej demokracji, a zaczynają wpływać na sprawy swojej wspólnoty?
Podczas sesji przyjrzymy się konkretnym narzędziom wpływu, inicjatywie lokalnej, konsultacjom społecznym itd. To sesja o przejściu od obserwowania do działania. O tym, jak informacja, organizowanie się i dobrze użyte narzędzia demokracji lokalnej mogą pomóc mieszkańcom czuć się wspólnotą.
(SALA NR 3)
Temat 3.1
Między kontrolą a zaufaniem. Jak JST systemowo wspierają organizacje jako partnerów?
Co sprawia, że organizacje społeczne stają się realnymi partnerami samorządu, a nie tylko realizatorami zadań? Rozmowa będzie poświęcona roli JST w budowaniu lokalnego ekosystemu współpracy – od wdrażania Modelu Współpracy JST-NGO 2.0, przez działalność centrów organizacji pozarządowych i koordynatorów współpracy, po różne formy wsparcia instytucjonalnego. Punktem wyjścia będą doświadczenia samorządów i organizacji, które pokazują, jak przechodzić od relacji opartych głównie na finansowaniu i kontroli do partnerstwa opartego na zaufaniu, współodpowiedzialności i wspólnym działaniu.
(SALA NR 4)
Temat 4.1
Usługi społeczne jutra – działania i innowacje wobec starzenia się społeczeństwa i kryzysów zdrowia psychicznego
Starzenie się społeczeństwa oraz rosnąca skala kryzysów zdrowia psychicznego stawiają przed usługami społecznymi zupełnie nowe wyzwania. Podczas panelu porozmawiamy o rozwiązaniach i innowacjach, które już dziś redefiniują system wsparcia. To będzie rozmowa o usługach, które są nie tylko skuteczne, ale też ludzkie, nowoczesne i elastyczne. Inspirujące przykłady działań, praktyczne doświadczenia i konkretne odpowiedzi na zmieniające się potrzeby społeczne.
14:30-15:30
LUNCH
15:30-16:30
sesje równoległe
(SALA PLENARNA)
Temat: 1.2
Vademecum odporności lokalnej – praktyczny przewodnik dla JST i organizacji
Sesja będzie poświęcona prezentacji „Vademecum odporności lokalnej” – praktycznego narzędzia przygotowanego z myślą o samorządach, organizacjach społecznych i lokalnych wspólnotach. To nie będzie ogólna rozmowa o potrzebie przygotowania się na kryzysy, lecz przedstawienie konkretnych rekomendacji, rozwiązań i wskazówek, które mogą pomóc lokalnym liderom wzmacniać bezpieczeństwo, współpracę i odporność mieszkańców.
(SALA NR 2)
Temat 2.2
Edukacja obywatelska młodzieży w erze algorytmów. Dezinformacja, odpowiedzialność i wpływ.
To interaktywne spotkanie zaproszonych praktyków i ekspertów z publicznością o tym, jak dziś skutecznie przygotowywać młodych ludzi do świadomego uczestnictwa w życiu demokratycznym. Wspólnie z przedstawicielami samorządów, organizacji społecznych i ekspertami porozmawiamy o roli edukacji medialnej, wpływie algorytmów, fake newsów i social mediów na postawy młodzieży oraz o praktycznych lokalnych rozwiązaniach, które kształtują poczucie odpowiedzialności, sprawczości młodych i świadomość wpływu. Spróbujemy odpowiedzieć na pytanie, czy edukacja obywatelska po nowemu, może istnieć bez edukacji medialnej. To przestrzeń wymiany doświadczeń, inspiracji
i konkretnych pomysłów na nowoczesną edukację obywatelską budowaną we współpracy NGO, szkół i samorządów.
(SALA NR 3)
Temat 3.2
Rok Wolontariatu – jak JST i NGO wspólnie budują lokalnej programu rozwoju wolontariatu.
Bez zaangażowanych mieszkańców trudno budować silne, odporne wspólnoty. Podczas sesji przyjrzymy się modelom współpracy samorządów i organizacji w rozwijaniu wolontariatu. Zastanowimy się też jakie warunki instytucjonalne i prawne są potrzebne, by wspierać i profesjonalizować organizatorów wolontariatu oraz skutecznie upowszechniać ofertę społecznego zaangażowania wśród mieszkańców. Punktem odniesienia będą zarówno praktyczne doświadczenia lokalne, jak i dyskusja o potrzebie budowania zaufania i rozumienia swoich wzajemnych możliwości we współpracy pomiędzy samorządami i organizacjami społecznymi.
(SALA NR 4)
Temat 4.2
Społeczność zamiast izolacji. Jak budować mieszkalnictwo i nowoczesne usługi blisko człowieka?
Coraz więcej samorządów i organizacji odchodzi od instytucjonalnych form wsparcia na rzecz rozwiązań, które pozwalają ludziom żyć samodzielnie w swoich społecznościach. Podczas sesji porozmawiamy o mieszkaniach wspomaganych i treningowych, Społecznych Agencjach Najmu oraz usługach środowiskowych, które pomagają budować niezależność i poczucie przynależności. Uczestnicy poznają praktyczne przykłady współpracy JST i NGO w tworzeniu wsparcia blisko człowieka i jego codziennego życia.
16:30-16:45
PRZERWA KAWOWA
16:45-18:00
sesje równoległe
(SALA PLENARNA)
Temat: 1.3
Między żywiołem a paragrafem. Włączające zarządzanie przestrzenią na terenach dotkniętych klęskami.
Jak planować rozwój lokalny tam, gdzie wspólnoty muszą mierzyć się z coraz większą niepewnością i ryzykiem wystąpienia sytuacji kryzysowych? Rozmowa będzie poświęcona temu, jak łączyć planowanie przestrzenne, bezpieczeństwo i udział mieszkańców w podejmowaniu decyzji dotyczących przyszłości miejsc szczególnie narażonych na skutki różnych zagrożeń. Uczestnicy przyjrzą się rozwiązaniom pokazującym, jak budować odporność lokalnych wspólnot poprzez współpracę samorządów, organizacji społecznych i mieszkańców.
(SALA NR 2)
Temat 2.3
Młodzi decydują. Rady młodzieżowe jako realne partnerstwo w samorządzie
Sesja z udziałem publiczności o tym, jak przejść od symbolicznego „dawania głosu młodym” do prawdziwego współdecydowania? Porozmawiamy o radach młodzieżowych, strategiach młodzieżowych i codziennej współpracy młodych mieszkańców z JST oraz organizacjami społecznymi. Wspólnie poszukamy odpowiedzi na pytania, co sprawia, że rada młodzieżowa ma realny wpływ, jak budować partnerskie relacje z młodymi i jak projektować procesy, które prowadzą od słów do czynów.
(SALA NR 3)
Temat 3.3
Małe środki, wysokie progi. Co system finansowania robi z potencjałem lokalnych organizacji?
Dobre pomysły nie zawsze przegrywają z brakiem zaangażowania – często przegrywają z procedurami. Jakie mechanizmy finansowania rzeczywiście wspierają rozwój lokalnych organizacji, a jakie nieświadomie wykluczają mniejszych graczy? Będzie o grantach, mikrograntach, regrantingu i zasadach finansowania, które mogą wzmacniać lokalną aktywność albo skutecznie ją zniechęcać.
(SALA NR 4)
Temat 4.3
Rodzina w lokalnym systemie usług – między wsparciem a interwencją.
Bardzo często rodzina przeżywająca trudności trafia do „systemu” dopiero wtedy, gdy kryzys jest już widoczny. Czy możemy działać wcześniej – skuteczniej, mądrzej i bliżej ludzi? Jak budować nowoczesne usługi społeczne odpowiadające na wyzwania współczesnej demografii, zmian społecznych, w tym w obszarze pomocy i wychowania dzieci?
Podczas panelu porozmawiamy o tym, jak samorządy, organizacje społeczne i państwo mogą wspólnie tworzyć lokalny system wsparcia, który nie tylko reaguje na problemy, ale przede wszystkim wzmacnia rodziny, zanim pojawi się kryzys. To rozmowa o profilaktyce, odpowiedzialności i przyszłości polityki rodzinnej
18:00–19:30
Wieczór Współpracy Lokalnej
Rozstrzygnięcie Konkursu „Gwiazdy Współpracy Lokalnej”
Rozmowa z gościem specjalnym.
19:30-21:30
BANKIET
2 października 2026 (piątek)
09:00-10:15
(SALA PLENARNA)
PANEL
TEMAT „Demograficzna zmiana jako wspólne wyzwanie — strategie samorządów i organizacji na kolejne 20 lat”
Panel podejmie temat przemian struktury ludności, które już dziś redefiniują lokalne polityki publiczne. Dyskusja będzie się koncentrować na konkretnych rozwiązaniach, które lokalne władze, we współpracy z organizacjami pozarządowymi i całymi wspólnotami lokalnymi mogą wdrażać w odpowiedzi na starzenie się populacji, zmieniające się potrzeby młodzieży i dzieci oraz rosnącą skalę migracji. Będziemy rozmawiać o tworzeniu usług opiekuńczych i mieszkaniowych dla seniorów, programów zatrzymujących młodych w regionie, modelach wsparcia rodzin oraz rozwiązaniach włączających osoby migrujące. Panel pokaże, jak planować infrastrukturę, edukację, rynek pracy i politykę społeczną tak, aby lokalne społeczności były odporne, inkluzywne i zdolne do adaptacji w perspektywie najbliższych dwóch dekad.
10:15-10:30
PRZERWA KAWOWA
ŚCIEŻKA 1 — Razem w kryzysie
ŚCIEŻKA 2 — Żywa demokracja
ŚCIEŻKA 3 — Silne organizacje,
silne partnerstwo
ŚCIEŻKA 4 — Usługi blisko ludzi
10:30-11:45
sesje równoległe
(SALA PLENARNA)
Temat: 1.4
Informacja w kryzysie! Porozmawiajmy o tym jak zarządzać komunikacją i bronić wspólnoty przed dezinformacją
Jak budować lokalną odporność na dezinformację, hejt i chaos informacyjny oraz skutecznie komunikować się w sytuacjach kryzysowych? Podczas sesji uczestnicy wspólnie przeanalizują praktyczny scenariusz kryzysowy, zastanawiając się nad podziałem ról i zasadami współpracy między samorządem, organizacjami społecznymi, służbami i mediami. Rozmowa będzie poświęcona rozwiązaniom, które pomagają wzmacniać zaufanie społeczne i przygotować wspólnotę na sytuacje wymagające szybkiego i spójnego działania.
(SALA NR 2)
Temat 2.4
Przy jednym stole o demokracji, współpracy, sprawczości, wpływie i odpowiedzialności za lokalną wspólnotę.
Zapraszamy do żywej rozmowy o tym, co zrobić, aby demokracja lokalna była realnym doświadczeniem mieszkańców, a nie tylko procedurą. Jak sprawić, by organizacje pozarządowe były nie tylko realizatorami zadań publicznych, ale także ważnym głosem mieszkańców i partnerem w rozmowie o lokalnych sprawach?
Nie mamy gotowych odpowiedzi. Przygotowaliśmy cztery „PROWOKACJE – INSPIRACJE”, ale najważniejsza będzie wspólna rozmowa.
(SALA NR 3)
Temat 3.4
Jak budować dobre warunki współpracy JST i NGO?
Na konferencjach, w strategiach i ustawach NGO są bohaterami budowania wspólnot i bezpieczeństwa społecznego. W codziennej praktyce ten potencjał nie zawsze może być w pełni wykorzystany (m.in. złożoność procedur, niejednoznaczność przepisów, ograniczenia organizacyjne czy obawy związane z odpowiedzialnością). Zarówno samorządy, jak i NGO działają w warunkach, które wymagają przejrzystości, wzajemnego zaufania i poczucia bezpieczeństwa po obu stronach. To będzie rozmowa o procedurach, obawach i rozwiązaniach, które wzmacniają trzeci sektor.
(SALA NR 4)
Temat 4.4
Miejsca trzecie i organizowanie społeczności – jak tworzyć przestrzenie, w których wspólnota żyje?
Jak tworzyć miejsca, które sprzyjają spotkaniom, budowaniu relacji i aktywności mieszkańców? Podczas sesji uczestnicy poznają przykłady współpracy samorządów i organizacji społecznych przy tworzeniu oraz prowadzeniu centrów sąsiedzkich, miejsc aktywności lokalnej i innych „trzecich miejsc”, które wzmacniają lokalne wspólnoty. Rozmowa będzie także okazją do omówienia roli organizowania społeczności lokalnej oraz sposobów finansowania i rozwijania takich inicjatyw w dłuższej perspektywie.
11:45-12:00
PRZERWA KAWOWA
12:00-13:15
sesje równoległe
(SALA PLENARNA)
Temat: 1.5
Europa wartości zaczyna się lokalnie. O programie CERV dla NGO i samorządów
Demokracja, równość, prawa człowieka i aktywność obywatelska zaczynają się w lokalnych społecznościach. Panel wprowadzi uczestników w temat wartości Unii Europejskiej i będzie praktycznym wprowadzeniem do programu CERV i jego oferty dla organizacji pozarządowych oraz jednostek samorządu terytorialnego. Uczestnicy dowiedzą się, jakie projekty mogą uzyskać wsparcie, jak budować partnerstwa i jak wykorzystywać fundusze europejskie do wzmacniania demokracji, praw i zaangażowania obywateli.
(SALA NR 2)
Temat 2.5
Siła dialogu – jak prowadzić wspólnotę przez trudne rozmowy i decyzje?
Współczesne wspólnoty lokalne coraz częściej mierzą się z tematami budzącymi silne emocje i podziały, dlatego kluczowe staje się umiejętne prowadzenie dialogu i podejmowanie trudnych decyzji. Coraz większą rolę odgrywają tu narzędzia demokracji deliberatywnej, takie jak panele obywatelskie, które pomagają mieszkańcom wspólnie debatować nad złożonymi problemami publicznymi. Podczas panelu porozmawiamy o doświadczeniach samorządów, organizacji społecznych i liderów lokalnych wykorzystujących dialog do budowania zaufania i wypracowywania rozwiązań w sytuacjach kryzysowych.
(SALA NR 3)
Temat 3.5
AI w praktyce – jak skutecznie poprawiać pracę organizacji i samorządów w partnerstwie?
Sztuczna inteligencja staje się praktycznym narzędziem wspierającym codzienną pracę organizacji i administracji. Jak wykorzystać AI do oszczędzania czasu i lepszej współpracy między organizacjami społecznymi a samorządami? Podczas warsztatu uczestnicy poznają praktyczne przykłady zastosowań AI w komunikacji, analizie informacji, przygotowywaniu dokumentów i organizacji procesów oraz dowiedzą się, jak korzystać z tych narzędzi w sposób bezpieczny, odpowiedzialny i zgodny z obowiązującymi przepisami.
(SALA NR 4)
Temat 4.5
Dłuższe życie, nowe potrzeby, nowe możliwości. Jak JST i NGO mogą rozwijać lokalną ofertę dla seniorów?
W starzejącym się społeczeństwie oferta dla seniorów staje się jednym z kluczowych obszarów współpracy samorządów i organizacji społecznych. W wielu miejscach rozwijane są już kluby seniora, uniwersytety trzeciego wieku, rady seniorów, wolontariat, działania sąsiedzkie oraz inicjatywy kulturalne, edukacyjne, cyfrowe i międzypokoleniowe.
Podczas sesji porozmawiamy o tym, jak JST i NGO mogą wspólnie tworzyć przestrzenie aktywności, spotkań, wsparcia i współdziałania dla różnych grup seniorów. Przyjrzymy się rozwiązaniom, które wzmacniają samodzielność, dobrostan, poczucie sprawczości i więzi międzypokoleniowe, a jednocześnie pomagają lokalnym wspólnotom lepiej odpowiadać na zmiany demograficzne.
13:30-14:30
(SALA PLENARNA)
Rozmowa z GOŚCIEM SPECJALNYM
14:30-15:00
LUNCH